Daron Acemo\u011flu ve Simon Johnson\u2019\u0131n kaleme ald\u0131\u011f\u0131 “\u0130ktidar ve Teknoloji: Bin Y\u0131ll\u0131k M\u00fccadele”, teknoloji ile iktidar\u0131n tarih boyunca nas\u0131l i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ti\u011fini derinlemesine inceleyen \u00f6nemli bir eserdir. Do\u011fan Kitap taraf\u0131ndan 2023\u2019te yay\u0131mlanan ve Cem Duran\u2019\u0131n T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evirdi\u011fi bu 516 sayfal\u0131k kitap, teknolojik ilerlemenin toplumsal refah \u00fczerindeki etkilerini sorgulayarak, teknolojiye dair yayg\u0131n iyimser anlat\u0131lara ele\u015ftirel bir bak\u0131\u015f sunar.<\/p>\n
Kitab\u0131n ana arg\u00fcman\u0131, teknolojik ilerlemenin kendili\u011finden t\u00fcm insanl\u0131\u011fa fayda sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Tarih boyunca teknoloji, \u00e7o\u011funlukla g\u00fc\u00e7l\u00fclerin \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet edecek \u015fekilde y\u00f6nlendirilmi\u015f ve \u00e7o\u011fu zaman toplumun genelinin de\u011fil, elitlerin yarar\u0131na olmu\u015ftur. Yazarlar, bin y\u0131ll\u0131k bir tarihsel yolculuk sunarken, olaylar\u0131 kronolojik de\u011fil tematik olarak ele alarak, teknolojik yeniliklerin zenginlik ve g\u00fcc\u00fc s\u0131k\u00e7a dar bir kesimin elinde toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterirler.<\/p>\n
Acemo\u011flu ve Johnson, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde s\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan, teknolojik ilerlemenin bizi s\u00fcrekli daha iyi bir d\u00fcnyaya ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131na dair anlat\u0131y\u0131 sorgular. Ak\u0131ll\u0131 telefonlar, elektrikli arabalar, sosyal medya platformlar\u0131 gibi geli\u015fmeler \u00f6vg\u00fcyle kar\u015f\u0131lan\u0131rken, tarihteki pek \u00e7ok yenili\u011fin refah\u0131 geni\u015f kitlelere yaymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunurlar. Orta \u00c7a\u011f\u2019daki tar\u0131m teknolojilerinden g\u00fcn\u00fcm\u00fcz yapay zek\u00e2 sistemlerine kadar bir\u00e7ok \u00f6rnekle, teknolojinin iktidar ili\u015fkilerini ve toplumsal yap\u0131lar\u0131 nas\u0131l \u015fekillendirdi\u011fini incelerler.<\/p>\n
Yazarlar, teknolojik geli\u015fmelerin \u00e7o\u011fu zaman en \u00e7ok iktidar sahiplerine yarar sa\u011flad\u0131\u011f\u0131na dair bir\u00e7ok tarihsel \u00f6rnek sunar:<\/p>\n
Orta \u00c7a\u011f ve erken modern d\u00f6nemdeki tar\u0131msal yenilikler \u2014 geli\u015fmi\u015f pulluklar, su de\u011firmenleri, \u00fcr\u00fcn rotasyonu gibi \u2014 n\u00fcfusun %90\u2019\u0131n\u0131 olu\u015fturan yoksul k\u00f6yl\u00fcler i\u00e7in \u00e7ok az fayda sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Benzer \u015fekilde, ge\u00e7 Orta \u00c7a\u011f Avrupa\u2019s\u0131ndaki gemi tasar\u0131m\u0131 geli\u015fmeleri, baz\u0131 Avrupal\u0131lara b\u00fcy\u00fck zenginlik kazand\u0131r\u0131rken, milyonlarca Afrikal\u0131n\u0131n k\u00f6lele\u015ftirilip Yeni D\u00fcnya\u2019ya ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Sanayi Devrimi ise genellikle insanl\u0131\u011f\u0131n zirve noktas\u0131 olarak sunulsa da, yazarlar bu d\u00f6nemi daha ele\u015ftirel bir bak\u0131\u015fla ele al\u0131r. Makinelerin insan eme\u011finin yerini almas\u0131, \u00e7o\u011fu zaman i\u015f\u00e7ilerin i\u015fsiz kalmas\u0131na ve yeni f\u0131rsatlar yarat\u0131lmamas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Teknolojik ilerlemenin, yerinden edilenlere alternatif sunmadan i\u015fsizli\u011fi art\u0131rmas\u0131, iktidar ve teknoloji ili\u015fkisinde tekrar eden bir tema olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kar.<\/p>\n
Kitapta, siyasi sistemlerin teknolojik geli\u015fmeyle nas\u0131l etkile\u015fti\u011fi de \u00f6nemli bir yer tutar. Yazarlar, demokrasilerin diktat\u00f6rl\u00fck ve monar\u015filere g\u00f6re daha iyi i\u015fledi\u011fini savunur. Demokratik olmayan rejimlerde, siyasi ba\u011flant\u0131lar\u0131 olan ki\u015fi ve \u015firketler genellikle ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 muamele g\u00f6r\u00fcr, bu da kaynaklar\u0131n elitlerin elinde toplanmas\u0131na yol a\u00e7ar.<\/p>\n
Demokrasiler ise oligar\u015fileri sarsar, y\u00f6neticileri s\u0131n\u0131rlar, yasalar\u0131 uygular, s\u0131radan vatanda\u015flar i\u00e7in daha fazla f\u0131rsat yarat\u0131r ve toplumsal iktidar\u0131n daha dengeli da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Yazarlar, demokrasilerdeki “kakofoni”yi \u2014 yani fikir ve ses \u00e7e\u015fitlili\u011fini \u2014 asl\u0131nda demokrasinin en b\u00fcy\u00fck g\u00fcc\u00fc olarak g\u00f6r\u00fcr; \u00e7\u00fcnk\u00fc bu \u00e7e\u015fitlilik, tek bir \u00e7\u0131kar grubunun toplumu \u015fekillendirmesini engeller.<\/p>\n
Acemo\u011flu ve Johnson, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde teknolojinin \u00e7ok dar bir grup taraf\u0131ndan kontrol edildi\u011fini g\u00f6zlemler. Dijital teknolojiler, sosyal medya platformlar\u0131 ve yapay zek\u00e2 sistemleri, yeni iktidar yo\u011funla\u015fmalar\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015f ve teknoloji ile toplum aras\u0131ndaki ili\u015fkinin yeniden d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesini gerektirmi\u015ftir.<\/p>\n
Yazarlar, modern teknolojilerin e\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f g\u00f6zetim imk\u00e2nlar\u0131 sundu\u011funu ve demokratik kurumlar\u0131 tehdit edebilece\u011fini vurgular. Dijital devrimin toplumsal yap\u0131y\u0131 ve demokrasiyi “\u00e7atlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131” ve ciddi zararlar verdi\u011fini savunurlar.<\/p>\n
Acemo\u011flu ve Johnson, sadece teknolojik ilerlemeyi ele\u015ftirmekle kalmaz, ayn\u0131 zamanda yap\u0131c\u0131 bir gelecek vizyonu da sunar. Teknolojinin g\u00f6zetim ve kontrol arac\u0131 olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p demokratikle\u015fmenin arac\u0131 haline getirilmesini savunurlar. Ekonomi ve tarih bilgisinden yola \u00e7\u0131karak, teknolojinin toplumun tamam\u0131na fayda sa\u011flayacak \u015fekilde y\u00f6nlendirilmesi i\u00e7in yeni bir yol \u00f6nerirler.<\/p>\n
Yazarlar, teknoloji ile iktidar aras\u0131ndaki tarihsel \u00f6r\u00fcnt\u00fcleri anlaman\u0131n, toplumlar\u0131n teknolojik yenili\u011fi daha adil sonu\u00e7lara y\u00f6nlendirmesine yard\u0131mc\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Teknolojinin sadece g\u00fc\u00e7l\u00fclerin \u00e7\u0131kar\u0131na hizmet etmesinin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, farkl\u0131 yollar\u0131n da m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu vurgularlar.<\/p>\n
Kitap, hem \u00f6vg\u00fc hem de ele\u015ftiri alm\u0131\u015ft\u0131r. Baz\u0131 ele\u015ftirmenler, kitab\u0131n teknoloji ve toplumsal etkileri hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc ve ufuk a\u00e7\u0131c\u0131 oldu\u011funu belirtirken, baz\u0131lar\u0131 ise yazarlar\u0131n tezlerini destekleyen \u00f6rnekleri se\u00e7ici bi\u00e7imde kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve teknolojinin insanl\u0131k i\u00e7in olumlu y\u00f6nlerini yeterince vurgulamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunur.<\/p>\n
Ayr\u0131ca, yazarlar\u0131n \u00f6nerilerinin pratikte nas\u0131l uygulanaca\u011f\u0131 ve devlet m\u00fcdahalesinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 kimin belirleyece\u011fi gibi sorular da ele\u015ftiriler aras\u0131nda yer al\u0131r.<\/p>\n
“\u0130ktidar ve Teknoloji”, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yayg\u0131n olan teknoloji iyimserli\u011fine kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir alternatif anlat\u0131 sunar. Bin y\u0131ll\u0131k iktidar ve teknoloji m\u00fccadelesini inceleyerek, teknolojik ilerlemenin tarih boyunca iktidar ili\u015fkilerini nas\u0131l \u015fekillendirdi\u011fine dair derin bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 sa\u011flar. Kitap, teknolojinin sadece ilerleyip ilerlemedi\u011fini de\u011fil, bu ilerlemeden kimin faydaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hangi ko\u015fullarda teknolojinin daha geni\u015f bir toplumsal refaha hizmet edebilece\u011fini sorgulaman\u0131n \u00f6nemini vurgular.<\/p>\n
Toplumlar h\u0131zl\u0131 teknolojik de\u011fi\u015fimlerle y\u00fczle\u015firken, bu kitap tarihsel bir perspektif ve yenili\u011fin, iktidar\u0131n ve toplumsal refah\u0131n ili\u015fkisini ele\u015ftirel bi\u00e7imde d\u00fc\u015f\u00fcnmek i\u00e7in de\u011ferli bir \u00e7er\u00e7eve sunar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Daron Acemo\u011flu ve Simon Johnson\u2019\u0131n kaleme ald\u0131\u011f\u0131 “\u0130ktidar ve Teknoloji: Bin Y\u0131ll\u0131k M\u00fccadele”, teknoloji ile iktidar\u0131n tarih boyunca nas\u0131l i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ti\u011fini derinlemesine inceleyen \u00f6nemli bir eserdir. Do\u011fan Kitap taraf\u0131ndan 2023\u2019te yay\u0131mlanan ve Cem Duran\u2019\u0131n T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evirdi\u011fi bu 516 sayfal\u0131k kitap, teknolojik ilerlemenin toplumsal refah \u00fczerindeki etkilerini sorgulayarak, teknolojiye dair yayg\u0131n iyimser anlat\u0131lara ele\u015ftirel bir […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":5,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[49],"tags":[],"class_list":["post-1466","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kitap"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tolgavural.xyz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1466","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tolgavural.xyz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tolgavural.xyz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tolgavural.xyz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tolgavural.xyz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1466"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tolgavural.xyz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1466\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1467,"href":"https:\/\/tolgavural.xyz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1466\/revisions\/1467"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tolgavural.xyz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1466"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tolgavural.xyz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1466"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tolgavural.xyz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1466"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}